Dynastia Szapira

Elimelech Szapira (ur. 1823 w Mogielnicy – zm. 1892 w Grodzisku Maz.)
Był założycielem grodziskiej dynastii i bezpośrednim potomkiem znanego Magida z Kozienic oraz synem założyciela dynastii z Mogielnicy, a także ze strony matki potomkiem słynnego Elimelecha z Leżajska i Widzącego z Lublina.
W Grodzisku osiadł w XIX w. W swoim czasie był jednym z wiodących chasydzkich rabinów w Polsce. Jego nauki są zebrane w dwóch dziełach: Imrei Elimelech (wyd. 1876) oraz Divrei Elimelech (wyd. 1890).
Jednak nie tylko Elimelech sprawował funkcje rabina i przewodnika duchowego. Na ogół żony cadyków i rabinów ortodoksyjnych pozostawały poza światem studiów nad Torą. Jednak żona Elimelecha, Hanna Bracha Horowitz miała własnych sympatyków/uczniów, którzy prosili ją o błogosławieństwa. Co w jej rodzinie nie było niczym nowym, gdyż z kolei jej matka, a żona rabina Chaima Szmula Horowitza działała jak pełnoprawny rabin obok swojego męża, a także po jego śmierci.
W chwili śmierci Elimelecha Szapiry, jego dwaj żyjący synowie mieli rok i trzy lata. Pozostali zmarli przed swoim ojcem. Wobec tego niektórzy chasydzi zdecydowali się poczekać, aż synowie dorosną, inni wybrali wnuka Elimelecha, Izraela Szapirę na swojego przewodnika. Trzecia grupa podążyła za rabinem z Ostrowca Świętokrzyskiego.

Kalman Kalonimus Szapira (1889 Grodzisk – 1943 Trawniki)
Syn Elimelecha. Urodził się 15 kwietnia, miał więc niespełna trzy lata gdy zmarł jego ojciec. W 1909 r. został ogłoszony Admor, co oznacza "nasz mistrz i nauczyciel". Wówczas ustanowił swoją siedzibę w Piasecznie, gdzie w 1913 roku został wybrany na rabina. Mimo, że po pierwszej wojnie światowej przeniósł się do Warszawy, gdzie w 1923 r. założył jedną z największych chasydzkich uczelni, jesziwę Daas Mosze, to nadal sprawował funkcję naczelnego rabina Piaseczna (Piaseczener rebbe). Był wybitnym pedagogiem, znawcą i komentatorem Tory, autorem licznych prac poświęconych żydowskiej edukacji i fenomenologii tradycyjnych praktyk religijnych, był wybitnym kaznodzieją.
W czasie II wojny światowej został uwięziony na terenie getta warszawskiego. Swój dom przekształcił na dom modlitwy i zorganizował w nim także kuchnię dla głodujących. Nie zaprzestał również swojej działalności nauczyciela. Co tydzień wygłaszał w getcie naukę w języku hebrajskim. Głosił, że "słowo jest najlepszą i najpotężniejszą bronią", wierzył, że schronienie w religii jest najskuteczniejszym sposobem przetrwania i zachowania ludzkiej godności.
Organizacje żydowskie czyniły starania, aby uwolnić z obozu wybitnych ludzi, jednym z wybranych był rabin Szapiro, ale nie skorzystał z tej możliwości. Cadyk Szapiro podzielił los swojego narodu - w czasie powstania w getcie został deportowany do obozu w Trawnikach. Trzeciego listopada 1943 r. rozstrzelano wszystkich więźniów tego obozu i prawdopodobnie tego dnia zginął Kalman Szapira.
Cudem ocalały nauki cadyka. Wszystkie przygotowywał starannie na piśmie, a w styczniu 1943 roku wszystkie rękopisy, wraz z listem do brata mieszkającego w Ziemi Świętej, schował do metalowej bańki i zakopał. Ten unikalny dokument odnaleźli robotnicy budujący nowe domy na terenie dawnego getta. Nauki "Kaznodziei Getta Warszawskiego" ogłoszono drukiem w 1960 roku, w Izraelu, pod tytułem Esz Kodesz (Święty ogień). Książkę przetłumaczono na wiele języków.

Jeszajahu (Szaja) Shapira (1891 Grodzisk – 1945 Jerozolima)
Urodził się w Grodzisku jako najmłodszy syn Elimelecha. Po śmierci ojca (miał wtedy rok) wychowywał się i uczył w domu dziadka. Stamtąd wyniósł miłość do Eretz Israel (Ziemi Izraela) i kiedy dorósł, zdecydował się wyjechać. Kiedy wybuchła I wojna światowa wrócił do Polski, do rodziny.
W Polsce zaczął propagować idee religijnego ruchu robotniczego syjonizmu wśród różnych społeczności chasydzkich i zaangażował się w ruch Mizrachi. W 1917 roku wziął udział w pierwszym Konwencie Mizrachi i wezwał ortodoksyjnych Żydów do sprzedaży swojego mienia i emigracji do Ziemi Izraela. Podczas Kongresu w 1919 roku przekonywał, że najlepszym wyjściem jest zakładanie osad rolniczych.
Rabin Szapira, wyjechał ponownie do Izraela w 1920 roku i od razu został szefem Departamentu Imigracyjnego i Pracy w siedzibie Mizrachi w Jerozolimie. W 1924 ponownie przyjechał do Polski gdzie namówił dwóch młodych rabinów do emigracji wraz z ich uczniami. Z pomocą Szapiry kupili oni w Izraelu ziemię i założyli dwie osady: Nahalat Yaakov i Avodat Israel, które po połączeniu stały się Kfar Hasidim.
Przez dziesięć lat (1933-43) Rabin Szapiro zarządzał spółdzielczym bankiem "Zerubbavel" w Jerozolimie. Po tym czasie powrócił do Kfar, gdzie jego dom, aż do śmierci rabina w 1945 r. stał się duchowym centrum ruchu HaPoel HaMizrachi.
Jeszajahu Szapira jest autorem artykułów poruszających wiele różnych tematów, począwszy od problemów ekonomicznych i rolnych, po zagadnienia dotyczące problematycznych zapisów halachy w nowopowstającym państwie. Znany jest jako „Pionierski rabi”.
Jego imieniem zostały nazwane synagogi w Kfar Pines, Kfar Ata i Tel Awiwie, jak również las w Galilei.
Israel Szapira (1873 Grodzisk – 1942 Treblinka)
Był wnukiem Elimelecha Szapiry z jego pierwszego małżeństwa. Kiedy zmarł Elimelech, miał 19 lat, natomiast dwaj synowie protoplasty rok i trzy lata. Naturalne więc było, że część chasydów wybrała wnuka na swojego rabina. Pozostali postanowili czekać aż dorosną synowie lub podążyli za rabinem z Ostrowca Świętokrzyskiego.
Nauki Israela Szapiry to Emunat Israel (Wiara Izraela) i Binat Israel wydana w Warszawie w 1939 r..
Israel Szapira został zamordowany w Treblince. Na początku Emunat Israel jest opis jego ostatniej drogi:
"Kiedy setki osób dotarły do obozu, ludzie zapytali rabina: "Co możemy teraz powiedzieć?". Rabin odpowiedział łagodnie: "Słuchajcie moi bracia i siostry, boży narodzie, nie nam jest dane zrozumieć zamysły Boga i jeśli nam przypadło tym razem zostać "ofiarą" za nadejście Mesjasza, to jest wysoki poziom zbawienia. Powinniśmy cieszyć się naszym szczęściem, jak jest powiedziane w Talmudzie "Niech przyjdzie Mesjasz, ale nie powinienem tego zobaczyć" - to oznacza że jeszcze go tu nie ma. Lecz my, kiedy osiągniemy ten poziom, musimy radować się, ponieważ to my zasłużyliśmy na to aby nasze prochy oczyściły cały naród Izraela. Wobec tego nie możemy się wahać, ani płakać gdy będziemy szli w płomienie; musimy być szczęśliwi i śpiewać Ani Maamin. I tak jak zrobił rabin Akiva gdy został zamordowany, będziemy recytować Shema Israel (Słuchaj Izraelu) kiedy czas nadejdzie".
