Aktualności

Postać artysty odkryliśmy 15 lat temu, gdy zaczynaliśmy badać historię grodziskiej społeczności żydowskiej. Poza nazwiskiem, internetową kopią jednej pracy i króciutką notką biograficzną nie znaleźliśmy nic więcej…

Z czasem odkrywaliśmy kolejne informacje, historie i przede wszystkim jego twórczość, która nas zafascynowała. Zaczął kiełkować pomysł zorganizowania wystawy. Powoli gromadziliśmy kolejne materiały, a ostatni rok to intensywna praca nad historią Wolfa Kibla i poszukiwania kopii obrazów na trzech kontynentach: w Republice Południowej Afryki, w Izraelu i w Europie.

WERNISAŻ:
22 września 2025, godz. 18.00
MEDIATEKA, ul. 3 Maja 57, Grodzisk Mazowiecki

Wystawa czasowa: 22.09.2025 – 5.10.2025

Pod opieką kuratorską Teresy Śmiechowskiej.

Na wystawie zaprezentujemy ponad trzydzieści reprodukcji prac artysty, z różnych okresów jego życia. Nie zabraknie ciekawostek z Grodziska, historii z życia i anegdot. Będzie można poznać krótkie lecz burzliwe życie artysty i jego drogę na drugi koniec świata.

Wystawie towarzyszy katalog, w którym przedstawiliśmy jego życiorys i drogą artystyczną oraz najważniejsze prace.

Projekt współfinansowany ze środków Gminy Grodzisk Mazowiecki w kwocie 10 000 zł.

FUNDACJA LAS 28430

Już początek roku dobrze się zaczyna. Kolejna macewa, a właściwie je fragment, wróciła na cmentarz.

Był to nagrobek nauczyciela Szaula Jechezkiela syna pana Nachmana.

Została znaleziona w Natolinie, przy drodze do strefy przemysłowej. Użyto jej jako podpórki tablicy reklamowej. Dzięki interwencji pracownika jednej z firm, p. Krzysztofa Górki, tablica powróciła na Cmentarz Żydowski w Grodzisku Mazowieckim. Dziękujemy za zgłoszenie, a pracownikom Centrum Kultury za pomoc w transporcie.

W niedzielę w Poczekalni przypomnieliśmy historię grodziskiego cmentarza żydowskiego i przedstawiliśmy projekt BEJT CHAIM – Grodzisk mazowiecki, którego celem było opisanie historii grodziskiego cmentarza żydowskiego i jego właściwego terenu oraz dokumentacja zachowanych nagrobków in situ. Podczas spotkania została zaprezentowana nowa strona internetowa porządkująca wiedzę na temat cmentarza oraz zawierająca opis zabytku i przede wszystkim mapę zachowanych i odzyskanych macew wraz katalogiem. Następnie wybraliśmy się na cmentarz, żeby wysłuchać opowieści o niektórych stelach.

Dziękujemy Łukaszowi Nowackiemu za poprowadzenie spotkania i wieloletnie wsparcie, a przede wszystkim naszym Gościom, za liczne przybycie i ciekawe rozmowy. Nie spodziewaliśmy się tak dużego zainteresowania. Teraz już wiemy, że wektor smutnej, powojennej historii dewastacji nekropolii odwróci się na dobre, skoro jest tak dużo osób, którym nie są obojętne losy nekropolii.

Poniżej kilka zdjęć autorstwa Krzysztofa Bońkowskiego z Miesięcznika Bogoria

W niedzielę 1 grudnia br. o godzinie 13.00 zapraszamy do Poczekalni na stacji PKP w Grodzisku Maz.
na finał projektu „Bejt Chaim – Grodzisk Mazowiecki”

Podczas spotkania zaprezentujemy nową stronę internetową poświęconą nekropolii, która zawiera historię miejsca ze zdjęciami, opis zabytku i przede wszystkim mapę zachowanych i odzyskanych macew wraz katalogiem. Po spotkaniu zapraszamy na krótki spacer na cmentarz żydowski, gdzie na miejscu opowiemy parę historii o macewach i rodzinach ludzi, którzy są tam pochowani. Spotkanie poprowadzą Robert Augustyniak i Anna Grzegorzewska.

Poczekalnia PKP, ul. 1 Maja 4, Grodzisk Mazowiecki

Prosimy o zgłaszanie do nas informacji macewach pozostających na terenie miasta i w okolicach Grodziska. Wiemy, że jest ich bardzo dużo…
Gwarantujemy pełną anonimowość!

Będziemy również wdzięczni za wszelkie zdjęcia, rysunki, dokumenty, wspomnienia i inne świadectwa dotyczące cmentarza oraz grodziskiej społeczności żydowskiej. Chętnie je udokumentujemy.

Trwają prace związane z dokumentacją cmentarza. Jest to możliwe dzięki grantowi pozyskanemu z Forum Dialogu.
Podstawą naszych prac jest publikacja wydana w 1998 r. pt. The Jewish Cemetery of Grodzisk
Mazowiecki opracowana przez zespół: Ada Holtzman, Serge Rozenblum, Gary Palgon.

Macewy ocalały jedynie na niewielkim fragmencie cmentarza. Stanowi on ok. 1/7 całej powierzchni.
Niestety również tutaj jest to tylko niewielka część pierwotnego stanu. Całych nagrobków, ich części lub fragmentów jest ok. 250, a według naszych szacunków powinno być ok. 1200-1300 grobów.
Również stan zachowania macew w niektórych przypadka ulega pogorszeniu, znikają ich elementy, płyty są niszczone przez konary drzew, których nikt nie pielęgnuje. Niektórych macew opisanych 20 lat temu nie udało nam się odszukać.

Historią grodziskich Żydów zajmujemy się od 2009 r. Głównym punktem naszego działania był cmentarz żydowski, który jest jej jedynym materialnym świadkiem. Zajmujemy się poszukiwaniem rozkradzionych macew i dbaniem o przywrócenie szacunku nekropolii dewastowanej przez wiele lat.

Celem tego projektu jest przedstawienie historii grodziskiego cmentarza i jego właściwego terenu oraz dokumentacja nagrobków.
Niniejsza strona zawiera opis zabytku ze zdjęciami i przede wszystkim mapę zachowanych i odzyskanych macew wraz katalogiem. Odczytane macewy są punktem wyjścia do pokazania historii konkretnych ludzi, a tym samym historii Grodziska.

Prace przy dokumentacji prowadziliśmy od marca do listopada 2024r. Natomiast przez ostatnich 15 lat zebraliśmy wiele innych materiałów – świadectwa, zdjęcia, nagrania, dokumenty – które od dawna chcieliśmy zaprezentować w jednym miejscu, na stronie internetowej. Będziemy to robić w kolejnych miesiącach, a zamieszczane materiały stworzą opowieść o historii dawnych, żydowskich mieszkańców Grodziska Mazowieckiego, którzy tworzyli to miasto.

Mamy nadzieję, że pojawią się nowe dokumenty, pamiątki, które chętnie udokumentujemy i opiszemy. Zapraszamy do współtworzenia tego miejsca i do pracy na cmentarzu.

Robert Augustyniak
Anka Grzegorzewska

Fundacja Lokalna Akcja Specjalna
kontakt@akcjalokalna.org

Projekt współfinansowany przez Forum Dialogu